Braket Uygulaması: Tedavinin Başlangıcı
Diş teli tedavisinin ilk aşaması olan braket uygulaması, ortodontik tedavinin temelini oluşturur. Bu süreç, diş hekiminin veya ortodontistin hastanın ağız içi fotoğraflarını çekmesi, röntgenlerini alması ve tedavi planını oluşturmasıyla başlar. Braketler, her dişin yüzeyine özel bir yapıştırıcı ile tutturulur ve bu yapıştırıcı, diş minesine kimyasal olarak bağlanır. Uygulama işlemi genellikle 60-90 dakika sürer ve tamamen ağrısızdır; ancak ilk birkaç gün dişlerde hassasiyet ve basınç hissi normaldir.
Braket Takma Sürecinde Yapılan İşlemler
Braket takma süreci birkaç aşamadan oluşur. İlk olarak dişlerin yüzeyi temizlenir ve kurutulur; çürük veya plak varsa tedavi edilir. Daha sonra diş yüzeyi özel bir asit jeli (fosforik asit) ile hafifçe pırıtılır; bu işlem mine yüzeyinde mikroskobik poroziteler açarak yapıştırıcının daha iyi tutunmasını sağlar. Pırıtlama işlemi 15-30 saniye sürer ve ardından iyice yıkanır. Ardından özel bir bonding ajanı sürülür ve her braket dişin üzerine doğru pozisyonda yerleştirilir. Son olarak LED ışık ile yapıştırıcı sertleştirilir; her braket yaklaşık 10-20 saniye ışığa tutulur.
Tel Bağlama ve İlk Ayar
Braketler yapıştırıldıktan sonra uygun kalınlıkta ve tipte bir ark teli (ana tel) seçilir ve braketlerin slotlarına yerleştirilir. Tel, küçük lastik bantlar (ligatur) veya özel klipsler (self-ligating) ile braketlere sabitlenir. İlk tel genellikle ince, esnek bir teldir (Niti - nikel-titanium); bu tel dişlerin hafif kuvvetlerle yavaşça hareket etmesini sağlar. İlk günlerde hafif bir sıkışma veya basınç hissi normaldir ve birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.
İlk Günlerde Nelere Dikkat Edilmeli?
Braketler takıldıktan sonraki ilk 3-5 gün dişlerde hassasiyet ve hafif ağrı beklenebilir; bu durum dişlerin yeni konumlarına adapte olmaya çalışmasından kaynaklanır ve kendiliğinden geçer. İlk 2-3 gün yumuşak gıdalar (çorba, yoğurt, smoothie, püre) tüketilmelidir. Soğuk içecekler hassasiyeti azaltabilir, ancak çok sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır. Reçetesiz ağrı kesiciler gerekirse kullanılabilir. Braketlerin dudağı veya yanakları tahriş etmesi normaldir; ortodontik mum kullanılabilir. Sert, yapışkan veya çiğnemesi zor yiyeceklerden (külah, sakız, sert meyveler) kaçınılmalıdır.
Braket Sonrası Ağız Bakımı
Braketli dönemde ağız hijyeni çok daha önemlidir. Dişler her öğünden sonra yumuşak kıllı bir fırça ile temizlenmelidir. Ara yüz fırçası ve diş ipi kullanımı braketler arasındaki bölgelerin temizliği için gereklidir. Florürlü diş macunu ve florürlü ağız gargarası kullanımı çürük önlemede önemlidir. Sert fırçalama braketlere zarar verebilir; nazik hareketler tercih edilmelidir. Düzenli diş hekimi kontrolleri ve ortodonti takip randevuları aksatılmamalıdır.
Dr. Sinem Uzuner
Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı mezunu. Türk Ortodonti Derneği üyesi.